بلدوزرها به عنوان ماشینآلات سنگین و قدرتمند، نقش حیاتی در پروژههای عمرانی، راهسازی، کشاورزی و معدن ایفا میکنند. برند کوماتسو (Komatsu) به عنوان یکی از پیشروترین تولیدکنندگان این ماشینآلات، به دلیل کیفیت بالا، دوام و عملکرد قابل اعتماد، در بین کاربران از محبوبیت ویژهای برخوردار است. با این حال، حتی بهترین ماشینآلات نیز نیاز به سرویس و نگهداری دورهای و تعویض قطعات دارند. انتخاب و خرید قطعات یدکی مناسب برای بلدوزر کوماتسو، امری تخصصی است که نیازمند دانش و آگاهی کافی در این زمینه است. در این راهنمای جامع، به بررسی 5 دسته اصلی قطعات بلدوزر کوماتسو میپردازیم و نکات کلیدی در انتخاب و خرید آنها را شرح میدهیم.
همواره جهت خرید قطعات بلدوزر کوماتسو اصل بایستی به مراکز معتبر و مطمئن همچون شرکت کوماتسو پارت مراجعه نمائید.
دسته بندی اصلی قطعات بلدوزر کوماتسو
قطعات یدکی بلدوزر کوماتسو را میتوان به 5 دسته اصلی تقسیم کرد. این دستهبندی بر اساس نوع عملکرد و سیستم مرتبط با قطعه انجام شده است:
- قطعات مکانیکی: این دسته شامل قطعاتی است که در انتقال نیرو و حرکت دستگاه نقش دارند.
- قطعات هیدرولیکی: این قطعات با استفاده از فشار روغن، وظیفه انتقال نیرو و انجام عملیات مختلف را بر عهده دارند.
- قطعات الکتریکی: این دسته شامل قطعاتی است که در سیستم برق و الکترونیک دستگاه نقش دارند.
- قطعات سیستم تعلیق و ترمز: این قطعات در سیستم تعلیق، حرکت و توقف دستگاه نقش دارند.
- قطعات فیلتراسیون: این قطعات وظیفه تصفیه روغن، هوا و سوخت را بر عهده دارند و از ورود آلودگی به سیستمهای مختلف دستگاه جلوگیری میکنند.
1. قطعات مکانیکی بلدوزر کوماتسو: قلب تپنده دستگاه
قطعات مکانیکی، نقش اساسی در عملکرد صحیح بلدوزر کوماتسو ایفا میکنند. این قطعات شامل اجزای مختلفی هستند که با همکاری یکدیگر، نیروی تولید شده توسط موتور را به حرکت تبدیل میکنند. انتخاب قطعات مکانیکی با کیفیت و مطابق با استانداردهای کوماتسو، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه نقص در این قطعات میتواند منجر به کاهش کارایی، افزایش مصرف سوخت و حتی خرابیهای جدی در دستگاه شود.
- بلبرینگها: بلبرینگها در قسمتهای مختلف دستگاه، مانند چرخها، گیربکس و موتور، استفاده میشوند و وظیفه کاهش اصطکاک و تسهیل حرکت چرخشی را بر عهده دارند. استفاده از بلبرینگهای با کیفیت، باعث افزایش طول عمر قطعات و کاهش صدا و لرزش دستگاه میشود.
بلبرینگهای SKF و NSK از جمله برندهای معتبر در زمینه تولید بلبرینگهای صنعتی هستند. در هنگام خرید بلبرینگ برای بلدوزر کوماتسو، به نوع، ابعاد و تحمل بار بلبرینگ توجه کنید.
- پیستون و رینگ: پیستون و رینگ در داخل سیلندر موتور قرار میگیرند و با حرکت رفت و برگشتی خود، باعث ایجاد احتراق و تولید نیرو میشوند. استفاده از پیستون و رینگهای با کیفیت، باعث افزایش راندمان موتور، کاهش مصرف سوخت و جلوگیری از نشت روغن میشود.
برندهای Mahle و NPR از جمله تولیدکنندگان مطرح پیستون و رینگ برای موتورهای دیزلی هستند. در هنگام خرید پیستون و رینگ، به نوع موتور، ابعاد و جنس قطعات توجه کنید.
- سوپاپ و سنسورها: سوپاپها در سرسیلندر موتور قرار میگیرند و وظیفه باز و بسته کردن مسیر ورود هوا و خروج دود را بر عهده دارند. سنسورها نیز اطلاعات مختلفی مانند دما، فشار و سرعت را به ECU (واحد کنترل الکترونیکی) ارسال میکنند. استفاده از سوپاپ و سنسورهای با کیفیت، باعث بهبود عملکرد موتور، کاهش آلایندگی و افزایش عمر مفید قطعات میشود.
برندهای Bosch و Denso از جمله تولیدکنندگان معتبر سوپاپ و سنسور برای موتورهای دیزلی هستند. در هنگام خرید سوپاپ و سنسور، به نوع موتور، مدل دستگاه و مشخصات فنی قطعات توجه کنید.
- سیلندرها: سیلندرها محفظههایی هستند که پیستون در داخل آنها حرکت میکند. سیلندرها باید از جنس مقاوم و با کیفیت ساخته شده باشند تا در برابر فشار و حرارت بالا مقاومت کنند.
سیلندرهای کوماتسو به دلیل استفاده از آلیاژهای خاص و فرآیندهای تولید دقیق، از طول عمر بالایی برخوردارند. در هنگام خرید سیلندر، به ابعاد، جنس و کیفیت سطح داخلی سیلندر توجه کنید.
- دندهها و شفتها: دندهها و شفتها در گیربکس، دیفرانسیل و سایر قسمتهای انتقال نیرو استفاده میشوند و وظیفه انتقال گشتاور و سرعت را بر عهده دارند. استفاده از دندهها و شفتهای با کیفیت، باعث افزایش طول عمر گیربکس، کاهش صدا و لرزش دستگاه و بهبود عملکرد انتقال نیرو میشود.
برندهای Eaton و ZF از جمله تولیدکنندگان مطرح گیربکس و دنده برای ماشینآلات سنگین هستند. در هنگام خرید دنده و شفت، به نوع گیربکس، ابعاد و جنس قطعات توجه کنید.
2. قطعات هیدرولیکی بلدوزر کوماتسو: نیروی محرکه عملیات
سیستم هیدرولیک در بلدوزر کوماتسو، نقش مهمی در انجام عملیات مختلف مانند بالا و پایین بردن تیغه، حرکت جکها و فرماندهی دستگاه دارد. قطعات هیدرولیکی شامل پمپها، سیلندرها، لولهها، اتصالات و شیرآلات هستند که با همکاری یکدیگر، نیروی مورد نیاز برای انجام این عملیات را فراهم میکنند. انتخاب قطعات هیدرولیکی با کیفیت و مطابق با استانداردهای کوماتسو، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه نقص در این قطعات میتواند منجر به کاهش قدرت، عدم دقت در انجام عملیات و حتی خرابیهای جدی در سیستم هیدرولیک شود.
- پمپهای هیدرولیک: پمپهای هیدرولیک، وظیفه ایجاد فشار روغن در سیستم هیدرولیک را بر عهده دارند. استفاده از پمپهای هیدرولیک با کیفیت، باعث افزایش قدرت و سرعت انجام عملیات، کاهش مصرف سوخت و افزایش عمر مفید سیستم هیدرولیک میشود.
برندهای Rexroth و Parker از جمله تولیدکنندگان مطرح پمپهای هیدرولیک برای ماشینآلات سنگین هستند. در هنگام خرید پمپ هیدرولیک، به نوع پمپ، دبی، فشار و دور موتور توجه کنید.
- سیلندرهای هیدرولیک: سیلندرهای هیدرولیک، وظیفه تبدیل انرژی هیدرولیکی به انرژی مکانیکی را بر عهده دارند. استفاده از سیلندرهای هیدرولیک با کیفیت، باعث افزایش قدرت و دقت در انجام عملیات، کاهش نشت روغن و افزایش عمر مفید سیلندر میشود.
سیلندرهای هیدرولیک کوماتسو به دلیل استفاده از مواد با کیفیت و فرآیندهای تولید دقیق، از دوام بالایی برخوردارند. در هنگام خرید سیلندر هیدرولیک، به قطر، طول، فشار کاری و نوع اتصالات توجه کنید.
- لولهها و اتصالات هیدرولیک: لولهها و اتصالات هیدرولیک، وظیفه انتقال روغن هیدرولیک در سیستم را بر عهده دارند. استفاده از لولهها و اتصالات هیدرولیک با کیفیت، باعث جلوگیری از نشت روغن، کاهش افت فشار و افزایش عمر مفید سیستم هیدرولیک میشود.
برندهای Eaton و Aeroquip از جمله تولیدکنندگان مطرح لولهها و اتصالات هیدرولیک هستند. در هنگام خرید لوله و اتصالات هیدرولیک، به قطر، طول، فشار کاری و جنس قطعات توجه کنید.
- رگولاتورها و سوئیچهای هیدرولیک: رگولاتورها و سوئیچهای هیدرولیک، وظیفه کنترل فشار و جریان روغن در سیستم هیدرولیک را بر عهده دارند. استفاده از رگولاتورها و سوئیچهای هیدرولیک با کیفیت، باعث بهبود عملکرد سیستم هیدرولیک، جلوگیری از آسیب به قطعات و افزایش عمر مفید سیستم میشود.
برندهای Danfoss و Sauer-Danfoss از جمله تولیدکنندگان مطرح رگولاتور و سوئیچ هیدرولیک هستند. در هنگام خرید رگولاتور و سوئیچ هیدرولیک، به نوع سیستم هیدرولیک، فشار کاری و مشخصات فنی قطعات توجه کنید.
3. قطعات الکتریکی بلدوزر کوماتسو: سیستم عصبی دستگاه
سیستم الکتریکی در بلدوزر کوماتسو، وظیفه تامین برق برای استارت موتور، روشنایی، سیستمهای کنترلی و سایر تجهیزات الکتریکی را بر عهده دارد. قطعات الکتریکی شامل باتری، ژنراتور، سوئیچها، رلهها، سیمها، کانکتورها و سنسورها هستند که با همکاری یکدیگر، عملکرد صحیح سیستم الکتریکی را تضمین میکنند. انتخاب قطعات الکتریکی با کیفیت و مطابق با استانداردهای کوماتسو، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه نقص در این قطعات میتواند منجر به اختلال در عملکرد دستگاه، خاموش شدن ناگهانی و حتی آسیب به سایر قطعات الکترونیکی شود.
- باتری و ژنراتور: باتری، وظیفه تامین برق برای استارت موتور و سایر تجهیزات الکتریکی را بر عهده دارد. ژنراتور نیز وظیفه شارژ باتری و تامین برق برای سیستم الکتریکی در هنگام روشن بودن موتور را بر عهده دارد. استفاده از باتری و ژنراتور با کیفیت، باعث استارت سریع و آسان موتور، تامین برق پایدار و افزایش عمر مفید سیستم الکتریکی میشود.
برندهای Bosch و Exide از جمله تولیدکنندگان مطرح باتری و ژنراتور برای ماشینآلات سنگین هستند. در هنگام خرید باتری و ژنراتور، به ولتاژ، آمپر، ظرفیت و نوع قطعات توجه کنید.
- سوئیچها و رلههای الکتریکی: سوئیچها و رلههای الکتریکی، وظیفه قطع و وصل کردن جریان برق در مدارهای مختلف را بر عهده دارند. استفاده از سوئیچها و رلههای الکتریکی با کیفیت، باعث عملکرد صحیح مدارهای الکتریکی، جلوگیری از اتصالی و افزایش عمر مفید سیستم الکتریکی میشود.
برندهای Omron و Siemens از جمله تولیدکنندگان مطرح سوئیچ و رله الکتریکی هستند. در هنگام خرید سوئیچ و رله الکتریکی، به ولتاژ، جریان و نوع قطعات توجه کنید.
- سیمها و کانکتورها: سیمها و کانکتورها، وظیفه انتقال جریان برق بین قطعات مختلف را بر عهده دارند. استفاده از سیمها و کانکتورهای با کیفیت، باعث انتقال جریان برق بدون افت ولتاژ، جلوگیری از اتصالی و افزایش عمر مفید سیستم الکتریکی میشود.
در هنگام خرید سیم و کانکتور، به جنس، ضخامت، عایق و نوع قطعات توجه کنید.
- سنسورهای الکتریکی: سنسورهای الکتریکی، وظیفه اندازهگیری پارامترهای مختلف مانند دما، فشار، سرعت و موقعیت را بر عهده دارند و اطلاعات را به ECU (واحد کنترل الکترونیکی) ارسال میکنند. استفاده از سنسورهای الکتریکی با کیفیت، باعث کنترل دقیق عملکرد موتور، سیستم هیدرولیک و سایر تجهیزات الکترونیکی میشود.
برندهای Bosch و Denso از جمله تولیدکنندگان مطرح سنسورهای الکتریکی هستند. در هنگام خرید سنسور الکتریکی، به نوع سنسور، دقت، محدوده اندازهگیری و مشخصات فنی قطعات توجه کنید.
4. قطعات سیستم تعلیق و ترمز بلدوزر کوماتسو: ایمنی و کنترل دستگاه
سیستم تعلیق و ترمز در بلدوزر کوماتسو، نقش مهمی در ایمنی، کنترل و راحتی اپراتور ایفا میکنند. قطعات سیستم تعلیق شامل فنرها، کمکفنرها، زیربندی و چرخها هستند که وظیفه جذب ضربات و لرزشهای ناشی از حرکت در سطوح ناهموار را بر عهده دارند. قطعات سیستم ترمز نیز شامل لنتها، دیسکها، کالیپرها و پمپ ترمز هستند که وظیفه توقف ایمن و کنترل شده دستگاه را بر عهده دارند. انتخاب قطعات سیستم تعلیق و ترمز با کیفیت و مطابق با استانداردهای کوماتسو، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه نقص در این قطعات میتواند منجر به کاهش ایمنی، عدم کنترل دستگاه و حتی بروز حادثه شود.
- تعلیق و زیرساخت: سیستم تعلیق، وظیفه جذب ضربات و لرزشهای ناشی از حرکت در سطوح ناهموار را بر عهده دارد. استفاده از قطعات تعلیق با کیفیت، باعث افزایش راحتی اپراتور، کاهش آسیب به دستگاه و بهبود عملکرد در شرایط سخت میشود.
در هنگام خرید قطعات تعلیق، به نوع سیستم تعلیق، جنس، ابعاد و ظرفیت تحمل بار قطعات توجه کنید.
- ترمز و کالیپرها: سیستم ترمز، وظیفه توقف ایمن و کنترل شده دستگاه را بر عهده دارد. استفاده از قطعات ترمز با کیفیت، باعث توقف سریع و ایمن دستگاه، جلوگیری از لغزش و افزایش عمر مفید سیستم ترمز میشود.
برندهای Brembo و Akebono از جمله تولیدکنندگان مطرح سیستم ترمز برای ماشینآلات سنگین هستند. در هنگام خرید قطعات ترمز، به نوع سیستم ترمز، جنس لنتها، قطر دیسکها و فشار کاری کالیپرها توجه کنید.
- صفحات ترمز: صفحات ترمز، وظیفه ایجاد اصطکاک با دیسک ترمز را بر عهده دارند و باعث توقف دستگاه میشوند. استفاده از صفحات ترمز با کیفیت، باعث توقف سریع و ایمن دستگاه، جلوگیری از سایش زودرس و افزایش عمر مفید سیستم ترمز میشود.
در هنگام خرید صفحات ترمز، به جنس لنتها، ضریب اصطکاک و مقاومت در برابر حرارت توجه کنید.
- قطعات مربوط به سیستم تعلیق هیدرولیک: سیستم تعلیق هیدرولیک، از روغن هیدرولیک برای جذب ضربات و لرزشها استفاده میکند. استفاده از قطعات سیستم تعلیق هیدرولیک با کیفیت، باعث تنظیم ارتفاع دستگاه، بهبود عملکرد در شرایط سخت و افزایش راحتی اپراتور میشود.
در هنگام خرید قطعات سیستم تعلیق هیدرولیک، به نوع سیستم تعلیق، فشار کاری، نوع روغن و مشخصات فنی قطعات توجه کنید.
5. قطعات فیلتراسیون بلدوزر کوماتسو: محافظت از سیستمهای داخلی
سیستم فیلتراسیون در بلدوزر کوماتسو، نقش حیاتی در حفظ سلامت و افزایش عمر مفید قطعات مختلف دستگاه ایفا میکند. فیلترها وظیفه تصفیه روغن، هوا و سوخت را بر عهده دارند و از ورود آلودگیها و ذرات معلق به سیستمهای داخلی دستگاه جلوگیری میکنند. استفاده از فیلترهای با کیفیت و تعویض به موقع آنها، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هرگونه آلودگی میتواند منجر به سایش زودرس قطعات، کاهش راندمان و حتی خرابیهای جدی در دستگاه شود.
- فیلتر روغن: فیلتر روغن، وظیفه تصفیه روغن موتور را بر عهده دارد و از ورود ذرات معلق و آلودگیها به داخل موتور جلوگیری میکند. استفاده از فیلتر روغن با کیفیت، باعث افزایش عمر مفید موتور، کاهش سایش قطعات و بهبود عملکرد موتور میشود.
برندهای Mann-Filter و Fleetguard از جمله تولیدکنندگان مطرح فیلتر روغن برای ماشینآلات سنگین هستند. در هنگام خرید فیلتر روغن، به نوع فیلتر، دقت فیلتراسیون و ظرفیت فیلتر توجه کنید.
- فیلتر هوا: فیلتر هوا، وظیفه تصفیه هوای ورودی به موتور را بر عهده دارد و از ورود ذرات معلق و آلودگیها به داخل موتور جلوگیری میکند. استفاده از فیلتر هوا با کیفیت، باعث افزایش عمر مفید موتور، کاهش مصرف سوخت و بهبود عملکرد موتور میشود.
در هنگام خرید فیلتر هوا، به نوع فیلتر، دقت فیلتراسیون و جریان هوای عبوری توجه کنید.
- فیلتر سوخت: فیلتر سوخت، وظیفه تصفیه سوخت ورودی به موتور را بر عهده دارد و از ورود ذرات معلق و آلودگیها به داخل سیستم سوخترسانی جلوگیری میکند. استفاده از فیلتر سوخت با کیفیت، باعث افزایش عمر مفید سیستم سوخترسانی، بهبود عملکرد موتور و کاهش آلایندگی میشود.
در هنگام خرید فیلتر سوخت، به نوع فیلتر، دقت فیلتراسیون و ظرفیت فیلتر توجه کنید.
- فیلتر هیدرولیک: فیلتر هیدرولیک، وظیفه تصفیه روغن هیدرولیک را بر عهده دارد و از ورود ذرات معلق و آلودگیها به داخل سیستم هیدرولیک جلوگیری میکند. استفاده از فیلتر هیدرولیک با کیفیت، باعث افزایش عمر مفید سیستم هیدرولیک، بهبود عملکرد و کاهش سایش قطعات میشود.
در هنگام خرید فیلتر هیدرولیک، به نوع فیلتر، دقت فیلتراسیون و ظرفیت فیلتر توجه کنید.
نکات مهم در انتخاب و خرید قطعات بلدوزر کوماتسو
در هنگام انتخاب و خرید قطعات یدکی برای بلدوزر کوماتسو، توجه به نکات زیر ضروری است:
- اصالت قطعات: همواره سعی کنید قطعات یدکی اصلی کوماتسو را از مراکز معتبر و نمایندگیهای مجاز تهیه کنید. استفاده از قطعات تقلبی و غیراصلی میتواند منجر به کاهش کارایی، افزایش مصرف سوخت و حتی خرابیهای جدی در دستگاه شود. شرکت کوماتسو پارت، به عنوان یکی از مراکز معتبر عرضه قطعات اصلی کوماتسو، میتواند انتخاب مناسبی برای شما باشد.
- کیفیت قطعات: قبل از خرید، از کیفیت قطعات اطمینان حاصل کنید. قطعات باید از مواد با کیفیت و مطابق با استانداردهای کوماتسو ساخته شده باشند.
- گارانتی قطعات: قطعات یدکی باید دارای گارانتی معتبر باشند تا در صورت بروز هرگونه مشکل، بتوانید از خدمات پس از فروش استفاده کنید.
- قیمت قطعات: قیمت قطعات یدکی را از چند مرکز مختلف استعلام کنید و با توجه به کیفیت و اصالت قطعات، بهترین گزینه را انتخاب کنید.
- مشاوره با متخصصان: قبل از خرید قطعات یدکی، با متخصصان و تعمیرکاران مجرب مشورت کنید تا بهترین قطعات را برای دستگاه خود انتخاب کنید.
به طور کلی، در بازار قطعات یدکی ماشینآلات سنگین، برندهای مختلفی وجود دارند که قطعاتی با کیفیتهای متفاوت ارائه میدهند. برای مثال، برندهایی مانند Caterpillar و John Deere نیز در این زمینه فعالیت دارند، اما شرکت کوماتسو پارت با تمرکز ویژه بر قطعات کوماتسو و ارائه قطعات اصلی و با کیفیت، توانسته جایگاه ویژهای در بین مشتریان کسب کند. در مقایسه با سایر برندها، کوماتسو پارت با ارائه خدمات مشاورهای تخصصی و گارانتی معتبر، به مشتریان خود اطمینان خاطر بیشتری میدهد.
همچنین، شرکت کوماتسو پارت در تلاش است تا با ارائه قیمتهای رقابتی و خدمات پس از فروش مناسب، رضایت مشتریان خود را جلب کند. در حالی که برخی از برندها ممکن است قیمتهای پایینتری ارائه دهند، اما کیفیت قطعات آنها قابل مقایسه با قطعات اصلی کوماتسو نیست. بنابراین، توصیه میشود که در هنگام خرید قطعات یدکی، به کیفیت و اصالت قطعات توجه بیشتری داشته باشید تا از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری کنید. کوماتسو پارت با ارائه قطعات با کیفیت و خدمات تخصصی، میتواند بهترین انتخاب برای شما باشد.
جهت استعلام بروزترین قیمت خرید لوازم یدکی بلدوزر کوماتسو و نحوه سفارش دهی اینترنتی آن ها می توانید با شرکت کوماتسو پارت تماس حاصل فرمائید.
شرکت کوماتسو پارت
آدرس: خيابان وليعصر، پايين تر از چهار راه پارك وى، كوچه پروين، شماره ١٥
اطلاعات تماس : ۲۲۰۳۸۲۰۲ (۱۰ خط)
سوالات متداول قطعات بلدوزر کوماتسو
چگونه قطعات اصلی بلدوزر کوماتسو را از قطعات تقلبی تشخیص دهیم؟
قطعات اصلی کوماتسو دارای بستهبندی و برچسبهای مخصوص هستند که نشاندهنده اصالت آنها است. همچنین، میتوانید با مراجعه به نمایندگیهای مجاز کوماتسو، از اصالت قطعات اطمینان حاصل کنید.
چه زمانی باید فیلترهای بلدوزر کوماتسو را تعویض کنیم؟
زمان تعویض فیلترها به نوع فیلتر، شرایط کاری دستگاه و توصیه های دفترچه راهنمای دستگاه بستگی دارد. به طور کلی، فیلتر روغن باید هر 250 ساعت کارکرد، فیلتر هوا هر 500 ساعت کارکرد و فیلتر سوخت و هیدرولیک هر 1000 ساعت کارکرد تعویض شوند.
آیا استفاده از قطعات یدکی غیراصلی برای بلدوزر کوماتسو ضرر دارد؟
بله، استفاده از قطعات یدکی غیراصلی میتواند منجر به کاهش کارایی، افزایش مصرف سوخت، خرابیهای جدی و حتی کاهش عمر مفید دستگاه شود.
چگونه میتوان از سیستم هیدرولیک بلدوزر کوماتسو به درستی نگهداری کرد؟
برای نگهداری صحیح از سیستم هیدرولیک، باید به طور منظم سطح روغن هیدرولیک را بررسی کنید، فیلتر هیدرولیک را به موقع تعویض کنید، از روغن هیدرولیک مناسب استفاده کنید و از ورود آلودگی به سیستم جلوگیری کنید.
چه نکاتی را باید در هنگام خرید قطعات سیستم تعلیق بلدوزر کوماتسو رعایت کنیم؟
در هنگام خرید قطعات سیستم تعلیق، باید به نوع سیستم تعلیق، جنس قطعات، ابعاد قطعات، ظرفیت تحمل بار قطعات و کیفیت ساخت قطعات توجه کنید.